Van 10:50 tot

Paspoortenregister van de Schepenbank Nederweert, voor uitgaande reizigers (1773-1795)

Blekerskechten naar de Hollandse kust, koperhandelaren naar de streek van Hildesheim en Hannover in Midden-Duitsland. En niet te vergeten de schaaphandelaren naar Vlaam-Brabant. Dat waren de drie grootste groepen arbeidsmigranten in de tweede helft van de achttiende eeuw.

Maar het paspoortenregister laat ons ook kennismaken met avonturiers en gelukzoekers. of met bizarre reisbestemmingen, zoals in het geval van Matthis Peters, die in 1779 naar Frankfurt trok om daar een Siamese tweeling te laten bekijken. Wilhelmus Saers trok in 1786 naar Frankrijk, naar eigen zeggen om de Franse taal te leren. En Peter Trouwen maakte in 1791 een pelgrimstocht naar Rome.

Vanaf 1773 hield de Schepenbank Nederweert een kopieregister van alle verstrekte paspoorten bij. Uit de periode daarvoor zijn, met slechts enkele uitzonderingen, geen paspoorten bewaard gebleven.

Enkele opmerkingen vooraf:

- De paspoorten zijn doorlopend genummerd. In enkele gevallen werd aan twee personen met dezelfde bestemming slechts één reisdocument afgegeven.

- De spelling van de reisbestemming is letterlijk overgenomen. Aan het einde van de lijst worden de hedendaagse equivalenten gegeven, tenminste indien toelichting gewenst is.

- Het reisdoel is alleen aangegeven in de lijst indien dit wezenlijk meer informatie verschafte dan vage aanduidingen als: “om zijn fortuin (geluk) te zoeken” of “om zijn kost te verdienen”. Soms werd in het paspoort helemaal geen reisdoel opgegeven.

- In de paspoorten gaat bijna elke bestemming vergezeld van de formulering “of elders”. Die weinig zeggende toevoeging is in deze lijst overal weggelaten.

- De originele paspoorten bevatten tevens een uitgebreide beschrijving van het fysieke uiterlijk van de aanvrager, en de kleding die hij droep. Vaak in detail, tot en met de zilveren schoengespen en de kleur van broek of kamizool.

Primaire bron: RAL ASN 90.

De tabel is ontleend aan: A. Bruekers, Teuten, schepers en blekers, of Nederweerter reislust op het einde der 18^e eeuw, in: (A. Bruekers red.) Nederweerts Verleden (1985) p.47-73. In dit artikel vind U ook de achtergronden van het paspoortenregister, de reislust en de reisdoelen in detail beschreven.

nr	datum paspoort	naam aanvrager	lft.	bestemming	reisdoel
1	1773 nov 15	Johannes Thys	40	Hooghstifft Paderborn, stadt Braeckel	Geschäften
	1773 nov 15	Cornielis Eemonts	18	Idem	Idem
2	1774 mrt 07	Cornillus Meyers	20	Luyck
3	1774 mrt 21	Conrardus Coenen	46	Adelheym in het Hooghst. Hildesheym	Affairen
4	1774 mei 13	Stephanus Lystiens	65	Sweryn in het Meckelenborghs lant
5	1776 jan 26	Hendrick Neyens	50	Lant van Luyck
6	1776 mrt 26	Matthis Coninckx	20	Brabant
7	1777 jul 19	Cornelis Brangers	24	Brabant
8	1777 okt 27	Joannes Griset	38	Bellinson in Switserlant	Vinstermaecker
9	1778 feb 23	Godefridus Michiels	20	Brabant
10	1778 mrt 27	Godefridus Caris	24	Brussel
11	1779 feb 23	Joannes van Asten	-	Brabant
12	1779 mrt 02	Marthinus Kiggen	19	Antwerpen
13	1779 mrt 02	Joannes Theunissen	20	Antwerpen
14	1779 mrt 08	Peter Wyck	21	Antwerpen
15	1779 mrt 22	Hendrick Indewilligen	20	Grumbergen in Brabant
16	1779 mrt 24	Joseph Leyen	19	Zinna in Brabant
17	1779 mrt 24	Joannes Roodts	23	Bruggen in Vlaenderen
18	1779 mrt 31	Wulhelmus Puynen	33	Isendyck in Vlaenderen
19	1779 mrt 31	Cornelis Puynen	30	Isendyck in Vlaenderen
20	1779 apr 12	Ruth Fyen	29	Bruggen
21	1779 jul 10	Marthinus Caris	24	Brussel
22	1779 aug 11	Elisabeth Laemers	35	Amsterdam
23	1779 sep 01	Matthis Peters	42	Franckfort	Siamese tweeling tonen
24	1781 apr 17	Joannus van Best	-	Brabant naer den kant van St. Nicolaes
25	1781 jun 28	Wilhelmus Ments	55	Hollant
26	1784 apr 17	Hendricus Jacobs	24	Brabant, Vlaanderen, Frankrijk
27	1784 jun 28	Matthys Coninckx	56	Haenover
	1784 jun 28	Joseph Laemen	48	Haenover
28	1784 jul 27	Joannus Sillen	40	Reyssel	Commissie en affairen
	1784 jul 27	Andries Sillen	35	Reyssel	Idem
29	1784 aug 12	Jan Jacob Reynders	26	Brabant, Vlaenderen, Vranckreyck
30	1784 nov 15	Anthonius Kempers	48	Mechelen	Handel
	1784 nov 15	Laurins Peters	50	Mechelen	Idem
31	1784 dec 18	Joannes Thys	52	Stift Hildesheym	Affairens
32	1785 mrt 07	Lambertus Lamers	20	Brabant, Vlaenderen, Vranckheyd
33	1785 mrt 21	Anth. Vluts alias Collemans	28	Brabant, Vlaenderen
34	1785 mrt 28	Joannus Cornelus	21	Brabant
35	1785 mrt 29	Hendricus Laemers	20	Brabant
36	1785 apr 04	Joannus Tintemans	19	Brabant
37	1785 jul 18	Joannus Broens	18	Brabant
38	1785 jul 23	Symon Cluyskens	22	Brabant, Vranckreyck
39	1785 aug 02	Hendricus Bloemers	22	Ceurphals
40	1785 okt 31	Wilhelmus Gielen	19	Brabant, Vlaenderen
41	1786 apr 04	Wilhelmus Saers	19	Brabant, Vranckreyck	Franse taal
29’	1786 apr 26	Jan Jacob Reynders	-	Idem als 29 (?)
42	1786 sep 04	Leon. Hendr. Saessens	38	Hollant
43	1787 aug 23	Theodorus Wulms alias Goffers	20	Brabant
44	1788 apr 30	Cornelis Broens	20	Brabant
45	1788 jul 12	Matthys Beckers	3	Bettulier in Vranckr.	Familiezaken
46	1788 sep 18	Ludovicus Coninckx	18	Aldermisse in ‘t stift Hildesheym
47	1789 sep 02	Peter Schakers	23	Wostmunster int Landt van Waes	Schapen hoeden
	1789 sep 02	Merthinus Schakers	21	Idem	Idem
48	1790 okt 02	Cornielis Tintemans	29	Beveren in het Landt van Waes	Schapen hoeden en verhandelen
49	1790 okt 04	Godefridus Michiels	31	Brabant, Vlaenderen
50	1790 okt 28	Peter Trouwen	54	Keulen, Frankrijk
51	1790 nov 25	Lambertus Jonckers	-		Militair
52	1790 nov 29	Anthonius Kempers	54	Brabant, Vlaenderen	Koophandel schapen, vee, hop, olie en vlas
53	1790 dec 28	Peter Linssen	-	Brabant	Militair
54	1791 sep 13	Peter Trouwen	55	Rome	Pelgrimage
55	1792 sep 27	Jan Broens	-	Aeken	Familiezaken
56	1793 aug 13	Wilhelmus Pouwels	30	Vlaenderen	Schapen hoeden
57	1794 feb 24	Godefridus Stockx	-	Brabant, Vlaenderen	Idem
58	1794 mei 20	Godefridus Michiels	28	Hollant	Orlogie-maecker
59	1794 jul 24	Peter Bongers	19	Grooten Aldermissen int Stift Hildesheym	Koperhandel
60	1795 mrt 09	Henricus Guens	19	Haarlem
61	1795 jun 12	Wilhelmus Deckers	32	Zeelandt
62	1795 okt 01	Christiaen Bokhorst	-	Holland	Bode